Os micrófonos

Os micrófonos son transdutores acústico-eléctricos, é dicir, dispositivos que transforman unha enerxía mecánica en eléctrica.

Isto realízase durante un dobre proceso: primeiro, converte as variacións de presión da onda sonora en oscilacións mecánicas, para despois convertelas en variacións de tensión ou corrente eléctrica. A tensión da enerxía eléctrica xerada é proporcional á presión exercida pola enerxía acústica.

Utilizaremos un micrófono cando o son dunha voz ou dun instrumento necesita ser reforzado (sobre un escenario, ensaios, conferencias, entrevistas, gravacións de diversos tipos). Tres son as características técnicas que distinguen os distintos tipos de micrófonos. É importante entendelas para elixir o micro adecuado a cada necesidade:

• Tipo de transdutor: como captura o son e o converte nun sinal eléctrico?
• O seu patrón polar/direccional: desde que direccións/ángulos capta o son o micrófono?
• Resposta en frecuencia: o nivel de saída ou sensibilidade do micro é igual en todas as frecuencias ou se forza algunha?

Diafragma

O transdutor é unha membrana chamada diafragma que se move en función ás variacións de presión. Como ten dúas superficies, a medida que fagamos incidir a onda sonora sobre unha ou sobre ambas á vez, as oscilacións producidas no diafragma serán proporcionais á presión incidente sobre a cara frontal ou á diferenza de presión entre as dúas caras. Baixo este criterio, podemos clasificar os micrófonos en dous grupos:

• Micrófonos de presión: son aqueles cuxa resposta eléctrica está en función das variacións de presión que recibe da onda sonora.
• Micrófonos de gradiente de presión: responden á diferenza de presión entre dous puntos separados por unha distancia moi pequena.

Construción

Desde o punto de vista da súa construción, os transdutores máis habituais son:

• Dinámicos: usan un diafragma, unha bobina de voz e un imán. A bobina de voz está rodeada por un campo magnético onde o seu movemento xera a sinal eléctrica que corresponde ao son captado. Teñen unha construción relativamente simple e son capaces de soportar niveis de presión sonora moi alta. Non lles afectan os niveis extremos de temperatura ou humidade, polo que soen ser bastante accesibles e resistentes. Úsanse para os directos.
• De condensador: a cápsula microfónica está formada por dúas placas de condensador, unha fixa e outra móbil, que realiza a función de membrana e que, ao acercarse ou afastarse da fixa, produce unha variación de tensión que da lugar á sinal do micrófono. As placas do condensador necesitan dunha enerxía para poder funcionar que o ben se obtén dunha pila interna, o ben proporciónallo o amplificador ao que se conecta o micrófono e que se coñece como Phantom Power ou alimentación fantasma que chega ao micrófono desde a mesa de mesturas. Ademais, dado que a súa sinal é baixa, necesitan un preamplificador que pode estar situado no mesmo micrófono ou separado. Grazas a este preamplificador pode entregar unha sinal de saída de nivel de liña. Utilízase para estudos.
• De cinta: micro electrodinámico de gradiente de presión. Por iso, en canto á súa dirección, os micros de cinta soen ser bidireccionais. A membrana é unha cinta que produce un campo magnético ao vibrar cando recibe o onda sonora. Ese campo magnético, ao flutuar, produce unha tensión de saída de idéntico valor á onda sonora incidente. A resposta en frecuencia do micro de cinta é uniforme, pero limitada. Era utilizado máis antigamente.

Resposta en frecuencia

É o nivel de saída desde a frecuencia máis baixa ata a máis alta. Polo xeral atoparémonos con dous tipos:

• Plana: todas as frecuencias audibles teñen o mesmo nivel de saída, o cal é adecuado cando a fonte de son deba ser reproducida sen cambios sobre o son orixinal.
• Personalizada: deséñanse habitualmente para mellorar o son dunha fonte concreta.

Diagrama ou patrón polar

Reflexa a sensibilidade con que é capaz de captar un son segundo o ángulo co que lle incida este, é dicir, a calidade coa que capta o son segundo a dirección de procedencia. Trátase dun «mapa» que indica a magnitude de captación do micro para os diferentes ángulos de incidencia da onda sonora e dános información necesaria para saber de que forma se vai a comportar cos sons dependendo de onde procedan estes.

Pódense dividir basicamente en tres:

• Omnidireccional: recibe practicamente coa mesma sensibilidade calquera son independentemente do punto de onde proceda o mesmo. O seu diagrama é por tanto practicamente circular. Os micros omnidireccionais de alta calidade caracterízanse por unha resposta plana e por cubrir unha marxe ampla de frecuencias, desde moi baixas ata as máis altas. Teñen a vantaxe de non ter que ser orientados nunha dirección moi precisa, pero iso implica o inconveniente de non poder afastalos de fontes de son desaseadas, como por exemplo uns altofalantes que poden producir comentarios.
• Bidireccional: ou de «forma de oito», presenta unha gran sensibilidade no fronte, cun ángulo amplo e unha imaxe simétrica na parte posterior, é dicir, que é menos sensible a os sons que lle chegan desde os laterais e máis sensible a os que chegan desde o fronte e a parte posterior. Son, polo xeral, de cinta e non son moi utilizados.
• Unidireccional: ten unha maior sensibilidade aos sons que chegan de fronte a cápsula, cun ángulo relativamente amplo. Pódese subdividir en tres, que son o cardioide, o supercardioide e o hipercardioide.

Cada un deles vai presentando un diagrama polar cada vez máis estreito e polo tanto vanse facendo máis insensibles aos sons que lles chegan da parte posterior así como do lateral.

A resposta cardioide responde a un tipo de micros moi útil para vocalistas, debido a que o estreito ángulo de captación para altas frecuencias contribúe a eliminar sons que non proveñan da fonte principal, situada frontalmente e ofrece un total asolamento do son de ambiente. É moito máis resistente á realimentación que os micros omnidireccionais, o que os fai aconsellables para escenarios con moito ruído.

Os micros de resposta hipercardioide ou supercardioide teñen un diagrama polar «case ideal» coa relación máis alta entre son frontal e son lateral traseiro, pero tamén captan algo do son que procede de detrás de elos, polo que hai que cuidar a colocación de monitores nun escenario ou os ruídos que se produzan tras o micro.

OS MICRÓFONOS SEN FÍOS

Foron un gran avance. Compóñense dun micro normal, un transmisor de frecuencia modulada, unha antena e un receptor. A enerxía é xerada por unha pila e cando se utiliza máis dun débese usar unha frecuencia diferente e non pode haber interferencias.